آموزش جامع تکنیک Dodge & Burn – بخش اول: مبانی

آموزش جامع تکنیک Dodge & Burn – بخش اول: مبانی

Dodge & Burn یا داج اند برن، تکنیکی است که از زمان تاریک خانه یه ما رسیده، از زمانی که نوردهی تصویر فقط با استفاده از کاغذ عکاسی حساس به نور و زمان نوردهی به اون قابل کنترل بود. هرچند آموزش Dodge & Burn و مقالات زیادی درباره این تکنیک چه به فارسی و چه زبان انگلیسی نوشته شده، ولی من سعی میکنم از دید تجربه ی خودم و بصورت کاربردی بنویسم و چیزهایی رو بگم که شاید جای دیگه ننوشته باشه. Dodge & Burn هنوز هیچ معادل فارسی ای نداره که بخوام ترجمه کنم.

بدلیل طولانی بودن بحث، تصمیم گرفتم مبحث آموزش Dodge & Burn رو به سه بخش تقسیم کنم.

 

 

تعریف ویکیپدیا از Dodge and Burn

Wikipedia: Dodging and burning are terms that come from analog photography, it is a technique used during the printing process to manipulate the exposure of a selected area(s) on a photographic print, deviating from the rest of the image’s exposure. Dodging – lightening, burning – darkening.

 

مقدمه

تجربه به من ثابت کرده همیشه یه گپ بین اونچیزی که یاد میگیریم و اونچیزی که در عمل به درد کار و روتوش ما میخوره وجود داره. بحث امروز میتونه این فاصله رو از بین ببره یا کمرنگ کنه. یعنی حتی اگر درباره این تکنیک چیزهایی هم بلدید باز این آموزش براتون مفیده. در این آموزش از منابع بسیار مفیدی هم استفاده کردم که مهمترینش آموزش Dodge & Burn توسط Julia Kuzmenko در سایت Fstoppers بوده.

بنابراین، در قسمت اول، با هم به یک سفر به یک کلاس نقاشی میریم، بررسی می کنیم که چه چیزی باعث میشه اشیاء دو بعدی در تصاویر دارای حجم و بعد به نظر برسن. و در قسمت دوم و سوم هم درباره سیر تا پیازِ این تکنیک با هم صحبت میکنیم. پس با ما همراه باشید.

بیایید با روشن شدن این که هر تکنیک رتوش، فقط یک تکنیک هستش شروع کنیم؛ و اگر شما درک خوبی از رفتار نور و آناتومی انسان نداشته باشید، هیچ نتیجه خوبی بدست نمیارید. اگر می خواهید از D&B با موفقیت استفاده کنید، باید خودتون بیشتر در زمینه های رندر یا پخش نور و سایه روشن (مانند نقاشی)، آناتومی بدن و بدن انسان مطالعه کنید و توجه بیشتری در عکس ها و در زندگی واقعی، به چهره های انسانی بکنید. البته این تکنیک فقط در پرتره و فشن کاربرند نداره و در عکاسی تبلیغاتی و مناظر و هر سبکی میتونه استفاده بشه.

 

ایجاد شکل سه بعدی در یک بوم ۲ بعدی

با تکنیک داج و برن شما نه تنها میتونید از سطح اشیاء سطحی صاف و بی نقص بسازید (به عنوان مثال، روتوش پوست در صورت و بدن را در زیبایی و عکاسی مد و یا سطح محصول در عکاسی صنعتی)، بلکه میتونید از اون در تغییر ساختار و کانتور آن اشیاء برای اضافه کردن حجم برای تاثیر بیشتر در تصویر هم استفاده کنید.

با دستکاری های ماهرانه می تونید حتی با تغییر سایه ها و برجسته ها، ویژگی های صورت و بدن رو تغییر بدید. بنابراین بیایید ببینیم چرا این تکنیک اینقدر قدرتمنده.

پس بیاید با ساخت یک کُره در فتوشاپ شروع کنیم. چی؟ بنظرتون این یک کُره نیست؟ درسته که قطعا شبیه یک شیء سه بعدی نیست، به نظر می رسه یک دایره خاکستری است. اما حالا نمایش شروع میشه. بوم بوم.

 

dodge-and-burn-circle

اما حالا اگر با براش های سفید و سیاه نرم در فوتوشاپ یکم نقاط برجسته و سایه رو به اونن اضافه کنم ، بلافاصله شروع به شبیه یک شیء سه بعدی میشه. این همون نقاشیه، فقط این یکی کره به نظر می رسد:

 

و تفاوت تنها در این رسم های سفید و سیاه  با قلم مو است. (پس زمینه خاکستری را اضافه کردم تا بتوانید نقاط برجسته تر را ببینید):

 

 چگونه می توانم این کره را به عنوان یک شیء ۳ بعدی در یک بوم ۲ بعدی ببینم؟ با احترام و عنایت به رفتار فیزیکی نور در نقاشیمون.
این مساله یک دانش بنیادی است که نقاش ها قبل از اینکه بتونن به تکنیک های پیشرفته نقاشی دست پیدا کنن، یاد می گیرند، و نباید برای ریتاچرها و من و شما متفاوت باشه. این گیف کمک میکنه درست تر ببینین چی به چی شد.
 
 
آموزش Dodge & Burn
 
برسیم به الفبا که مارو مجبور میکنه یکم آکادمیک تر صحبت کنیم و ازین حالت خودمونی در بیایم.
 

الفبای سایه روشن در هنر

۱٫ Highlights یا هایلات ها یا همان ناحیه برجسته، زمانی رخ می دهد که در آن نور مستقیم به سطح جسم می رسد. این مورد همیشه در ناحیه نزدیک به منبع نور ظاهر می شود و ناحیه هایلایت درخشان ترین بخش از سوژه است که توسط منبع نور روشن می شوند.

هیچ کدام از نقاط دیگر سطح ممکن نیست روشن تر از هایلات باشند اگر از منبع نور دورتر باشند. البته، مگر اینکه، آن ناحیه سطح بازتاب بالاتری داشته باشد. به عنوان مثال اگر صورت انسان را در نظر بگیریم، ناحیه هایلایتِ (برجسته) روی صورت می تواند در چشم ها باشد (نقطه نور روی چشم (catchlight) – سطح مرطوب چشم ها)، و در پیشانی و بینی (نزدیک ترین قسمت های پوست به منبع نور) و در لب ها (سطح بازتابنده لب براق)

۲٫ نور گذرا، Midtones یا ناحیه میانی و گذار، به نوري كه کار انتقال از روشنی به تاریکی انجام میدهد میگویند. مثلا در یک سطح هرچه از منبع نور فاصله بگیریم، ناحیه ها تاريک تر مي شود، به این ناحیه که واسطه هایلات ها و سایه ها هستند Midtones میگویند.

نرخ تغییر نور، که در چگونگی تیره شدن رخ می دهد، بستگی به زاویه سطح در ارتباط با منبع نور و البته موقعیت بیننده دارد. بنابراین، سقوط نور، کمتر قابل توجه است در هواپیما، که با منبع نور روبرو هستند. سقوط خواهد شد کوتاه ترین و قابل توجه ترین در هواپیما که کمی دور از نور، اما هنوز هم تا حدی در معرض آن است.

 

dodge-and-burn-Fall-Off

یکی از خواص فیزیکی آن، که اغلب ریتاچرهای مبتدی آنرا نادیده می گیرند، این است که در محدوده نور گذرا، سطحی که از منبع نور دورتر است، نمی تواند روشن تر از سطح نزدیک به آن باشد، به این دلیل که آن را توسط یک منبع نور مستقیم همان منبع نور است و از همان مقدار رنگ است.

هرچه سطح صافتر باشد، تغییر روشنایی به سایه تدریجی تر خواهد بود.

و وقتی که اینطور نباشد، سطح ظاهری پراکنده دارد و پرش های نوری ناگهانی ظاهر می شود. مغز ما این ناسازگاری ها را در مقادیر درخشندگی به عنوان بر آمدگی و حفره بر روی سطح می خواند. بنابراین، با برطرف کردن این ناهماهنگی های تغییر در نور روی سطح، ما می توانیم یک توهم از سطحی صاف و بی نقص ایجاد کنیم.

و این چیزی است که تکنیک Dodge & Burn انجام می دهد! این موردمورد برای زمانی است که ما در مورد روتوش موضعی (Local retouch) سطح، مانند پوست در عکاسی زیبایی یا سطح محصول در رتوش صنعتی بحث می کنیم.

 

light levels - vaid.ir

تفکیک سطح های نور

 

۳٫ سایه های تابیده شده یا Cast Shadow : معادل فارسی بهتری برای این مورد وجود ندارد. این مورد زمانی رخ می دهد که جسم طیف نور را بازتاب نمیدهد و منطقه سایه درست در پشت آن در سطوح و اشیاء مجاور آن ایجاد می شود. اگر چندین منبع نور در صحنه وجود داشته باشد، سایه های متعددی وجود خواهد داشت.

با نرمی یا سختی لبه سایه ی استفاده شده در عکس، می توانیم بگوییم که کدام منبع نور برای روشن کردن صحنه، چقدر نزدیک و یا دور از جسم بوده است. ما می توانیم نور را در عکس ها بر اساس این اصل بخوانیم.

تیز ترین حالت سایه های تابیده شده زمانی است که منبع نور به سوژه نزدیک باشد، و هرچه نور از سوژه فاصله بگیرد سایه ها نرم تر میشود.

سایه های تابیده شده ممکن است رنگهای مختلفی داشته باشد، اگر اشیاء دیگری با سطوح رنگی در نزدیکی آن وجود داشته باشد یا مثلا زمانی که [سایه] با منبع نور کمتری قدرتمند با ژل رنگی بر روی آن روشن می شود ایجاد کرده باشیم.

 

۴٫ سایه خالص – Core Shadow: تاریک ترین قسمت سایه است و این قسمت از سطح جسم توسط نور اصلی یا رفلکتور روشن نمی شود. این ناحیه تیره ترین جای سطح جسم است و نمی تواند روشن تر از نور گذرا (midtones) باشد.

 

۵٫ نور بازتاب شده – Reflected Light: یک ناحیه روشن در طرف تاریک جسم است. نوري که از سطوح مجاور می تابد، با استفاده از بازتاب دهنده یا رفلکتور سوژه را روشن مي کند.

این نور چیزی است که من باور دارم، به عکسهای ما بعد و حجم اضافه می کند. حتما در نظر داشته باشید که نور رفلکت شده باید از سایه خالص و سایه ی تابیده شده، روشن تر باشد.

 

Dodge & Burn چیست ؟

در حال حاضر با تمام موارد ذکر شده در بالا، بیایید ببینیم تکنیک Dodge & Burn برای ما به چه دردی میخوره؟ وقتی نوری تابیده میشه طبق قوانین فیزیک مواردی که ذکر کردیم خود به خود رخ میده. حالا وقتی که یک سوژه با سطحی شبیه شکل زیر ارائه می شه که به نظر نمی رسه به اندازه ای که لازمه صاف باشه این تکنیک به درد ما میخوره.

 

dodge-and-burn-Sphere-SURFACE-even-to-patchy

قبل و بعد از انجام عملیات Dodge & Burn

 
در اینجا چگونگی اصلاح سطوح پر از پستی بلندی یا به اصطلاح پر چاله چوله رو به کمک شش مرحله Dodging & Burning را  می گذاریم. در مرحله اول، من تمرکزم رو بر مناطق و محدوده های کوچکتر (“Local” Dodging & Burning) گذاشتم و اصطلاحا موضعی کار کردم. و بعدش کار رو در مقیاس کلی انجام دادم که سایه ها و هایلات ها رو اصلاح میکرد و شکل کلی این سوژه را بهبود می بخشید.
Dodge & Burn از ابتدا تا انتها

Dodge & Burn از ابتدا تا انتها

خب، برای امروز کافیه بنظرم. حتما برید و چیزهای که خوندید رو روی عکسهای خودتون تمرین کنید.
در بخش دوم آموزش Dodge & Burn ، ما در مورد کاربرد عملی تکنیک Dodge & Burn در عکاسی دیجیتال  صحبت خواهیم کرد. روش های مختلف اجرای تکنیک و معایب و محاسن هر روش رو مینویسم. و همچنین کاربرد لایه های کمکیِ موقت رو توضیح میدم.
حتما بخش های دوم و سوم این آموزش رو هم بخونید.
میتونید این مطالب رو با دوست هاتون یا شبکه های اجتماعی به اشتراک بزارید. و همچنین به پیج اینستاگرام من سر بزنید و من و کارهام رو دنبال کنید.
 عکس پیش نمایشِ آموزش از : Dani Diamond
نظر شما درباره مطلب:
وحید موذنی

من وحید موذنی هستم و اینجا وبلاگ آموزشی من هست. من اینجا سعی میکنم هر تکنیک و نکته ای که بلدم و برای پیشرفت کار لازم هست رو آموزش بدم و امیدوارم مطالب براتون مفید باشه. اگر سوال یا نظری دارید میتونید تو بخش نظرات برام بنویسید و یا از طریق صفحه تماس با من در ارتباط باشید.

Related Posts
Comments ( ۲ )
  1. mo
    ۱۳۹۷/۰۸/۲۲ at ۱۲:۵۵
    Reply

    درود بر شما..بزرگوار شما ب هیچ عنوان توضیح ندادید ک چه عملیاتی روی عکس انجام دادین

     
    • وحید موذنی
      وحید موذنی
      ۱۳۹۷/۰۸/۲۲ at ۱۶:۵۴
      Reply

      درود. این فقط قسمت اول و مبانی این تکنیک هست. برای آشنایی کامل به قسمت دوم و سوم هم که لینکش انتهای متن قرار داده شده مراجعه کنید عزیز.
      ارادت

       
Leave a reply